Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in the Field of Scientific and Technical Research), znany pod akronimem COST, to utrzymywana wspólnie przez 34 państwa europejskie i Izrael (jako państwo współpracujące) struktura instytucjonalna, której najważniejszym zadaniem jest organizowanie multilateralnej współpracy naukowo-technicznej krajów członkowskich. COST umożliwia koordynację na szczeblu europejskim przedsięwzięć badawczych o określonej tematyce, prowadzonych w różnych krajach w ramach tak zwanych Akcji COST, stanowiących rodzaj parasola, pod osłoną którego wykonywanych jest wiele pojedynczych projektów mających wspólny cel ogólny.

Od chwili swego powstania, COST ukierunkowany jest na prowadzenie badań podstawowych oraz prac badawczych stanowiących pomost pomiędzy badaniami podstawowymi a pracami rozwojowymi (tzw. precompetitive research ), przy czym duża waga przywiązywana jest do projektów zorientowanych na potrzeby społeczeństw. Elastyczna i pragmatyczna formuła programu (pozwalająca na inicjowanie projektów przez samych naukowców, a następnie włączanie się w nie tylko zainteresowanych krajów), sprawiła, że liczne Akcje COST pomogły wytyczyć drogę wielu ważnym programom wspólnotowym. Mimo znacznej ekspansji programów Unii Europejskiej, COST ciągle odgrywa ważną rolę w promowaniu rozwoju współpracy naukowo-technicznej w Europie: przyczynia się do zwiększania synergii i tworzenia sieci, jak również pomaga w rozwoju integracji europejskiej.

Finansowanie

MEiN może podjąć decyzję o przyznaniu dotacji dla polskiej jednostki naukowej lub naukowo-badawczej uczestniczącej w Programie COST. Informacje o zasadach i trybie uzyskania takiej dotacji, obowiązujących formularzach oraz o zasadach związanych z wykorzystaniem uzyskanej dotacji można znaleźć na stronie internetowej MEiN w części dotyczącej finansowania badań naukowych.

Memorandum of Understanding

Realizacja projektów w ramach Akcji COST odbywa się na podstawie Memorandum of Understanding, dotyczącego tej Akcji. Jest to umowa będąca wyrazem woli wspólnego koordynowania działalności badawczej dotyczącej określonego tematu oraz wymiany rezultatów badań - rodzaj gentelman's agreement, a nie dokument pociągający za sobą skutki formalno-prawne. W MoU określane są wspólne cele, rodzaj przewidywanej działalności, warunki uczestnictwa, zasady zachowania suwerenności oraz, jeśli zachodzi tego potrzeba, poszanowania praw własności intelektualnej. Akcja rozpoczyna się formalnie po podpisaniu dotyczącego jej Memorandum of Understanding przez co najmniej pięć krajów członkowskich.

Przebieg każdej Akcji COST jest koordynowany i nadzorowany przez jej Komitet Zarządzający (Management Committee), składający się z przedstawicieli wszystkich krajów w niej uczestniczących. Pełnią oni również rolę koordynatorów Akcji we własnych krajach i są odpowiedzialni za przekazywanie informacji.

Złożone z wybitnych ekspertów Komitety Techniczne (Technical Committees) odpowiadają za całość współpracy badawczej prowadzonej w ramach COST w określonych dziedzinach nauki lub techniki.

Komitet Wyższych Przedstawicieli (Committee of Seniors Officials - CSO) jest centralnym organem COST i najwyższym ciałem decyzyjnym, złożonym z przedstawicieli wszystkich krajów członkowskich. W skład CSO wchodzą krajowi koordynatorzy COST, których podstawową funkcją jest zapewnienie kontaktów naukowców i instytucji naukowych w swoim kraju z Sekretariatem COST.

Zgodnie z przyjętymi zasadami, przedsięwzięcie przez MEiN działań zmierzających do podpisania Memorandum of Understanding musi być poprzedzone wystąpieniem dyrekcji jednostki naukowo-badawczej z odpowiednim wnioskiem, zawierającym jednoznaczne wskazanie udokumentowanego źródła finansowania prac. Wynika to z faktu, że uczestnictwo w projektach COST wiąże się z koniecznością zapewnienia przez uczestnika finansowania prac badawczych, deklarowanych jako wkład rzeczowy w projekt COST. Finansowanie to może mieć swoje źródło w postaci np. grantu badawczego MEiN, decyzji podjętej przez dyrekcję placówki badawczej o wydzieleniu ze środków własnych, w tym dotacji statutowych jednostki, funduszy niezbędnych na realizację prac badawczych wynikających z tytułu uczestnictwa w projekcie COST, bądź innych źródeł, jak darowizny, stypendia, itp.