Strona Główna Struktura Działalność Badawcza Konferencje i Sympozja Laboratoria Oferty Wdrożeniowe
Strona Główna
Odmiany Hodowli ISK
Agrest
Brzoskwinia
Czereśnia
Grusza
Jabłoń
Jeżyna
Malina
Morela
Orzech włoski
Porzeczka czarna
Śliwa
Truskawka A-K
Truskawka L-Z
Wiśnia
Podkładki gruszy
Podkładki jabłoni
Podkładki śliwy
Podkładki wiśni
Wstawki dla czereśni
Wzór umowy licencyjnej


96-100 Skierniewice
ul. Pomologiczna 18
email: isad@insad.pl


Odmiany Hodowli ISK

Odmiany i ochrona prawna odmian roślin sadowniczych hodowli Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa  im. Szczepana Pieniążka


Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach prowadzi hodowlę twórczą odmian roślin sadowniczych. Celem tej działalności jest tworzenie i wprowadzanie do produkcji nowych odmian, lepszych od znajdujących się w uprawie. Prace hodowlane obejmują następujące gatunki roślin sadowniczych: drzewa owocowe – jabłoń, grusza, śliwa, wiśnia, czereśnia, brzoskwinia i morela; podkładki dla drzew owocowych – podkładki wegetatywne dla jabłoni, podkładki wegetatywne dla śliwy, podkładki wegetatywne dla gruszy i podkładki generatywne dla gruszy, podkładki generatywne dla wiśni i wstawki wegetatywne dla czereśni; rośliny jagodowe – porzeczka czarna, agrest, malina, jeżyna i truskawka.


 Zgodnie z obowiązującym prawem (Ustawa o ochronie prawnej odmian roślin – Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1300 ze zm.) wyhodowane odmiany mogą podlegać ochronie prawnej w Polsce, w wybranych krajach Unii Europejskiej lub na terenie całej Unii Europejskiej. Dla odmian chronionych tylko w Polsce wyłączne prawo do odmiany przyznaje w drodze decyzji administracyjnej Dyrektor Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) w Słupi Wielkiej k/ Poznania, poprzez wpisanie ich do prowadzonej przez COBORU Księgi Ochrony Wyłącznego Prawa. W odniesieniu do odmian zgłoszonych do ochrony poza Polską, w wybranych krajach Unii Europejskiej lub na obszarze całej Unii Europejskiej, wspólnotowe prawo do odmiany przyznaje Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO) z siedzibą w Angers we Francji.


Na rozmnażanie odmiany chronionej potrzebna jest pisemna zgoda hodowcy (właściciela odmiany). W roku 2006 ustawa o ochronie prawnej odmian roślin została znowelizowana i w świetle prawa obowiązującego od dnia 14 września 2006 roku (Ustawa o ochronie prawnej odmian roślin z dnia 26 czerwca 2003 r., Dz. U. nr 137, poz. 1300 z późniejszymi zmianami, Dz. U. z 2006 r., nr 126, poz. 877) nielegalne rozmnażanie odmian objętych ochroną prawną jest przestępstwem, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności, a nawet kara pozbawienia wolności do jednego roku.
Ochronie prawnej podlegają nie tylko rośliny, ale także owoce pochodzące z plantacji odmian chronionych wyłącznym prawem (jeżeli materiał szkółkarski pochodził z nielegalnego źródła). Oznacza to, że nawet
producenci owoców, którzy nie będą w stanie udokumentować legalności prowadzenia plantacji (lub sadu) odmian chronionych mogą mieć poważne trudności ze zbytem owoców z takich plantacji, a nawet ponieść karę przewidzianą prawem.
 Jedynie przestrzeganie obowiązującego prawa przez szkółkarzy i producentów owoców pozwoli ustrzec się przed grożącymi konsekwencjami. Przy zakupie materiału siewnego (szkółkarskiego) odmian roślin sadowniczych objętych ochroną prawną, potencjalni nabywcy powinni domagać się od dostawców (oferujących) dowodu legalności oferowanego materiału i potwierdzenia, że dostawca posiada licencję na rozmnażanie i sprzedaż materiału szkółkarskiego takich odmian.

Podkreślić należy, że ustawa o ochronie prawnej odmian z dnia 26 czerwca 2003 r. została znowelizowana kolejny raz w 2007 r. Na mocy tej nowelizacji (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 662) dodano Rozdział 2a zawierający przepisy art. 36a – 36b zatytułowany „Dochodzenie roszczeń w postępowaniu cywilnym”. Powyższe oznacza, że właściciel odmiany uzyskał możliwość dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej w przypadku naruszenia wyłącznego prawa do odmiany. Ustawodawca dostrzegł zatem konieczność zapewnienia większej ochrony właścicielom (hodowcom) odmian chronionych wyłącznym prawem. Wskazana nowelizacja jest równocześnie realizacją dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz. U. L 157 z 30 kwietnia 2004 r., s. 45-86).
Zgodnie z art. 36a. ust. 1 ustawy Hodowca, którego wyłączne prawo zostało naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła to prawo:

  1. zaniechania naruszania;
  2. usunięcia skutków naruszenia;
  3. naprawienia wyrządzonej szkody:
    a) na zasadach ogólnych albo
    b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej, która w chwili jej dochodzenia byłaby należna tytułem udzielenia przez hodowcę licencji, a w razie zawinionego naruszenia w wysokości odpowiadającej wielokrotności tego wynagrodzenia, jednak nie wyższej niż jej trzykrotność;
  4. wydania uzyskanych korzyści.


Stosownie zaś do art. 36 ust. 2 ustawy niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, hodowca może się domagać jednokrotnego albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd.
Zgodnie zaś z art. 36 ust. 3 sąd może nakazać osobie, która naruszyła wyłączne prawo, na jej wniosek i za zgodą hodowcy, w przypadku gdy naruszenie jest niezawinione, zapłatę stosownej sumy pieniężnej na rzecz hodowcy, jeżeli zaniechanie naruszania lub usunięcie skutków naruszenia byłoby dla osoby naruszającej niewspółmiernie dotkliwe. Sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec na wniosek hodowcy o bezprawnie wytworzonym materiale siewnym lub materiale ze zbioru oraz środkach i materiałach użytych do ich wytworzenia, w szczególności może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu hodowcy na poczet należnego odszkodowania lub zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich. Domniemywa się, że środki i materiały, o których mowa w ust. 4, są własnością osoby, która naruszyła wyłączne prawo (art. 36 ust. 4 i 5).
Powyższe oznacza, że obecnie właścicielom (hodowcom) odmian chronionych wyłącznym prawem obok drogi postępowania karnego, przysługuje prawo dochodzenia roszczeń od osób naruszających wyłączne prawo na drodze cywilnej. Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach z tych uprawnień już korzysta. Znacznie większą dolegliwością dla osób naruszających wyłączne prawo jest bowiem zapłata odszkodowania z tytułu naruszenia wyłącznego prawa aniżeli skierowanie przeciwko danej osobie zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 37 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin.

Dla zwiększenia efektywności egzekwowania wyłącznego prawa do odmian roślin sadowniczych hodowli Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach, w celu wdrażania procedur związanych z ochroną prawną tych odmian, w dniu 01 lutego 2007 roku Instytut podjął współpracę z Kancelarią Radcy Prawnego Joanny Pabiniak – Łódź 91 – 855 ul. Łagiewnicka 79/15, tel. kom. 604 094 924, e-mail:
kancelariapabiniak@o2.pl.

Głównym zadaniem Kancelarii jest realizacja celów ustawy z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1300 ze zm.) poprzez monitorowanie rynku szkółkarskiego w Polsce, ewentualne zawiadamianie organów ścigania o każdym przypadku naruszenia wyłącznego prawa Instytutu jako hodowcy chronionej odmiany, które stanowi przestępstwo przewidziane w art. 37 cytowanej ustawy, oraz prowadzenie spraw odszkodowawczych o naruszenie wyłącznego prawa na drodze postępowania cywilnego. Kancelaria sprawuje również nadzór nad realizacją i wykonywaniem umów licencyjnych zawartych przez Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach z licencjobiorcami chronionych odmian.

Drukuj Wyślij
© Copyright 2006 Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach, wszystkie prawa zastrzeżone / Kontakt: < Redaktor > < Webmaster >